Mae Theatr a Chanolfan Gelfyddydau Glan yr Afon wedi cwblhau ei Phrosiect Sinema Cymunedol yn llwyddiannus, gan sicrhau dyfodol hirdymor sinema fforddiadwy a chynhwysol yng Nghasnewydd tra'n darparu manteision cymdeithasol ac amgylcheddol sylweddol.
Am dros 20 mlynedd, mae Sinema Glan yr Afon wedi chwarae rhan hanfodol ym mywyd diwylliannol Casnewydd, gan gynnal tua 300 o ddangosiadau a denu tua 12,000 o bobl bob blwyddyn. Ar adeg pan mae sinemâu eraill yng nghanol y ddinas wedi cau, mae Glan yr Afon wedi parhau i gynnig dewis arall hygyrch, sy'n â’r gymuned wrth ei wraidd. Mae bron i ddwy ran o dair o'r tocynnau a werthir ar gyfer ffilmiau teuluol cost isel, sydd fel arfer yn costio £3.50 yn unig ac yn ei wneud yn un o'r gweithgareddau diwylliannol mwyaf fforddiadwy yn y ddinas.
Ar ddechrau 2024, roedd y ddarpariaeth hon yn y fantol pan fethodd taflunydd 20 mlwydd oed y sinema. Pe nad oedd modd ei ddisodli, byddai miloedd o drigolion yn wynebu colli mynediad i sinema fforddiadwy a lleol. Diolch i gefnogaeth Cronfa Ffyniant Gyffredin Llywodraeth y DU, disodlodd Glan yr Afon yr offer oedd wedi myd yn hen, gan ddiogelu ei raglen sinema ar gyfer y dyfodol.
Mae'r taflunydd newydd wedi gwella dibynadwyedd ac ansawdd sgrinio yn sylweddol, tra hefyd yn lleihau allyriadau carbon gan dros ddwy dunnell o CO₂e y flwyddyn - gan leihau effaith amgylcheddol a chostau gweithredu. Mae'r buddsoddiad yn sicrhau bod Casnewydd yn cadw cynnig sinema cynaliadwy a charbon isel yng nghanol y ddinas.
Ar ddechrau 2024, roedd y ddarpariaeth hon yn y fantol pan fethodd taflunydd 20 mlwydd oed y sinema. Pe nad oedd modd ei ddisodli, byddai miloedd o drigolion yn wynebu colli mynediad i sinema fforddiadwy a lleol. Diolch i gefnogaeth Cronfa Ffyniant Gyffredin Llywodraeth y DU, disodlodd Glan yr Afon yr offer oedd wedi myd yn hen, gan ddiogelu ei raglen sinema ar gyfer y dyfodol.
Mae'r taflunydd newydd wedi gwella dibynadwyedd ac ansawdd sgrinio yn sylweddol, tra hefyd yn lleihau allyriadau carbon gan dros ddwy dunnell o CO₂e y flwyddyn - gan leihau effaith amgylcheddol a chostau gweithredu. Mae'r buddsoddiad yn sicrhau bod Casnewydd yn cadw cynnig sinema cynaliadwy a charbon isel yng nghanol y ddinas.
Ochr yn ochr â'r gwaith i uwchraddio offer, cynhaliodd y Cynllun Sinema Cymunedol dros 50 o ddangosiadau ffilm am ddim rhwng mis Hydref a mis Ionawr, gan groesawu dros 3,000 o bobl. Gweithiodd Glan yr Afon ar y cyd â 21 o grwpiau a sefydliadau cymunedol, na fyddai llawer ohonynt fel arall wedi gallu fforddio cael mynediad at ddarpariaeth sinema.
Trwy gael gwared ar rwystrau cost a darparu profiadau sinema o ansawdd uchel mewn amgylchedd croesawgar, cryfhaodd y prosiect bartneriaethau cymunedol ac atgyfnerthodd rôl Glan yr Afon fel gofod diwylliannol cynhwysol.
Dywedodd Sam Sims o Brick Buddies, un o'r grwpiau a gymerodd ran: "Rydyn ni eisiau diolch i chi am adael i ni gynnal dangosiad am ddim ar gyfer aelodau'r clwb Lego a'u ffrindiau a'u perthnasau. Daeth 90 o bobl i wylio'r ffilm gyda'i gilydd a dywedodd pawb y buom yn siarad â nhw wedyn eu bod nhw wedi mwynhau'n fawr... Roedd teuluoedd yn mwynhau'r ymdeimlad cymunedol."
Dangosodd y prosiect hefyd ganlyniadau cymdeithasol pwerus. Roedd un mynychwr yn ei 60au hwyr a oedd wedi rhoi'r gorau i fynd i'r sinema ar ôl colli ei bartner, wedi dychwelyd ar ôl gweld tocynnau am ddim ar gael. Trwy'r dangosiadau, fe wnaeth gwrdd ag eraill oedd yn mynychu ar eu pen eu hunain ac ers hynny maent wedi ffurfio grŵp cymdeithasol bach sydd bellach yn mynychu'n rheolaidd gyda'i gilydd - sy’n tynnu sylw at sut y gall gweithgareddau diwylliannol hygyrch helpu i fynd i'r afael ag unigrwydd ac ynysu cymdeithasol.
Mae’r hyn a ddysgwyd o'r prosiect yn dangos bod y galw am sinema gymunedol yng Nghasnewydd yn parhau i fod yn gryf. Mae llwyddiant y cynllun yn tanlinellu pwysigrwydd buddsoddiad parhaus mewn mannau diwylliannol cynhwysol, lleol.
Gydag offer newydd ac ynni-effeithlon ar waith a phartneriaethau cymunedol cryfach, mae Sinema Glan yr Afon bellach wedi'i sicrhau am yr hirdymor - gan barhau i gefnogi tua 12,000 o bobl bob blwyddyn wrth ddarparu cynnig diwylliannol cynaliadwy sy’n cael ei arwain gan y gymuned.
Mae Glan yr Afon yn diolch yn ddiffuant i Gronfa Ffyniant Gyffredin Llywodraeth y DU am ei chefnogaeth i wneud y prosiect effeithiol hwn yn bosibl. Mae Sinema Glan yr Afon hefyd yn falch iawn o adeiladu ar lwyddiant y prosiect gyda chefnogaeth bellach gan Ffilm Cymru, sydd wedi helpu i ddatblygu tri llinyn newydd - Ffilmiau ar gyfer Iechyd a Lles, Ffilmiau ar gyfer Cynhwysiant Cymdeithasol a Ffilmiau ar gyfer Cynhwysiant Diwylliannol - i ddyfnhau partneriaethau cymunedol ac ehangu mynediad at brofiadau ffilm amrywiol a chynhwysol.
